త్రేతాయుగంలో సింధు అనే రాజకుమారుడు ఉండేవాడు. చిన్ననాటి నుంచే అతనిలో అసాధారణమైన శక్తిని సంపాదించాలనే కోరిక ఉండేది. ఆ కోరికతో సూర్యదేవుడిని గురించి ఘోర తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సుకు మెచ్చిన సూర్యుడు వరం ప్రసాదించాడు. అమృతశక్తి అతని శరీరంలో ఉన్నంతకాలం అతన్ని ఎవరూ సంహరించలేరన్నది ఆ వరం.
అక్కడితో సింధు జీవితం మారిపోయింది.
శక్తి వచ్చినప్పుడు వినయం పెరగాలి. కానీ సింధులో అహంకారం పెరిగింది.
“ఇక నన్ను ఎదిరించగలవాడు ఎవరు?” అని గర్వంగా ప్రకటించాడు.
వరబలంతో రాజ్యాలను జయించాడు. దేవతలను ఓడించాడు. ఋషుల యజ్ఞాలకు ఆటంకాలు కలిగించాడు. ప్రజల జీవితాల్లో భయాన్ని నింపాడు. చివరకు తన శక్తే శాశ్వతమని భావించాడు. అతని పేరు వినగానే రాజులు వణికేవారు. ఋషులు తమ ఆశ్రమాలను విడిచి అడవుల్లోకి వెళ్లేవారు. సాధారణ ప్రజలు మాత్రం తమకు రక్షణ ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో తెలియక దేవుణ్ణి ప్రార్థించేవారు.
బాధితులైన దేవతలు పరమేశ్వరుణ్ణి ప్రార్థించారు. లోకాన్ని కాపాడేందుకు దైవశక్తి గణపతి రూపంలో అవతరించబోతోందని వారికి భరోసా లభించింది.
అదే సమయంలో పార్వతీదేవి గణపతిని కుమారుడిగా పొందాలనే సంకల్పంతో దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసింది. ఆమె భక్తికి ప్రసన్నమైన పరమాత్మ గణేశ రూపంలో కుమారుడిగా అవతరించాడు.
బాల్యం నుంచే ఆ బాలుడిలో అపారమైన ధైర్యం కనిపించేది. కానీ అతని గొప్పతనం బలంలో కాదు, వివేకంలో ఉండేది. ఎవరైనా సమస్యతో వచ్చినప్పుడు ముందుగా వారి బాధను వినేవాడు. ఆ తర్వాతే పరిష్కారం చూపేవాడు. అందుకే దేవతలు ఆయనను కేవలం యోధుడిగా కాకుండా జ్ఞానమూర్తిగా భావించారు.
ఒక సందర్భంలో అతనికి ఒక అద్భుతమైన నెమలి వాహనంగా లభించింది. ఆ నెమలిని అధిరోహించిన గణపతి అప్పటి నుంచి మయూరేశ్వరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
సింధు దురాగతాలు మరింత పెరిగినప్పుడు మయూరేశ్వరుడు అతని రాజ్యానికి బయలుదేరాడు.
“నీవు ఎంత బలవంతుడివైనా ధర్మాన్ని మించినవాడివి కావు” అని సింధును హెచ్చరించాడు.
సింధు నవ్వాడు.
“నాకు మరణమే లేదు. నన్ను ఓడించడం నీ వల్ల కాదు!”
మయూరేశ్వరుడు ప్రశాంతంగా అతని వైపు చూశాడు.
“మరణం లేదనే నమ్మకమే నీ బలహీనత. వరం నీకు శక్తి ఇచ్చింది. కానీ ఆ శక్తిని ఎలా ఉపయోగించాలో జ్ఞానం ఇవ్వలేదు.”
యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
సింధు సైన్యం సముద్రంలా ముందుకు దూసుకొచ్చింది. రథాల గర్జనలు, ఆయుధాల ఘోషతో యుద్ధభూమి కంపించింది. కానీ మయూరేశ్వరుడు మాత్రం తొందరపడలేదు. శత్రువుల బలం ఎక్కడుందో, బలహీనత ఎక్కడుందో గమనిస్తూ ఒక్కొక్క అడ్డంకిని తొలగించాడు. భయంతో వెనుదిరిగిన దేవతలకు కూడా ఆయన ధైర్యం నింపాడు.
“ధర్మం కోసం నిలబడినవాడికి భయం అవసరం లేదు” అన్న ఆయన మాటలు వారిలో కొత్త శక్తిని నింపాయి.
చివరకు సింధుతో ముఖాముఖి పోరు జరిగింది.
సింధు తన వరబలాన్ని నమ్ముకుని భీకరంగా దాడి చేశాడు. అతని ప్రతి దెబ్బలో అహంకారం కనిపించింది. మయూరేశ్వరుడి ప్రతి ప్రతిఘటనలో ప్రశాంతత కనిపించింది. ఒకడు తన శక్తిని నిరూపించుకోవాలని పోరాడుతున్నాడు; మరొకడు లోకక్షేమం కోసం పోరాడుతున్నాడు.
మయూరేశ్వరుడు అతని అహంకారం వెనుక దాగిన రహస్యాన్ని గుర్తించాడు. అమృతశక్తిని నిర్వీర్యం చేసి సింధును సంహరించాడు.
క్షణాల్లో యుద్ధభూమి నిశ్శబ్దమైంది.
దేవతలు ఆనందించారు. ఋషులు మళ్లీ యజ్ఞాలు ప్రారంభించారు. ప్రజల ముఖాల్లో భయం స్థానంలో ప్రశాంతత కనిపించింది. ఎన్నాళ్లుగానో మూగబోయిన ఆలయ గంటలు మళ్లీ మోగాయి. ఆశ్రమాల్లో వేదఘోషలు వినిపించాయి. పిల్లలు భయం లేకుండా వీధుల్లో ఆడుకున్నారు.
కానీ మయూరేశ్వరుడు విజయోత్సాహంతో గర్వించలేదు.
“సింధును నేను సంహరించలేదు. అతని అహంకారమే అతన్ని సంహరించింది” అన్నాడు.
ఆ మాటలు అక్కడున్నవారందరినీ ఆలోచింపజేశాయి.
మయూరేశ్వరుని విజయం కేవలం ఒక రాక్షసునిపై గెలుపు కాదు. అది ధర్మం అధర్మంపై సాధించిన విజయం. అది వివేకం అహంకారంపై సాధించిన విజయం. సింధు అపారమైన శక్తిని సంపాదించాడు, కానీ తనను తాను జయించుకోలేకపోయాడు. మయూరేశ్వరుడు మాత్రం ముందు తనలోని స్థిరత్వాన్ని, సహనాన్ని, ధర్మబుద్ధిని పెంపొందించుకున్నాడు. అందుకే అతని విజయం శాశ్వతమైంది.
ప్రతి మనిషి జీవితంలో కూడా ఒక “సింధు” ఉంటాడు. అది కొన్నిసార్లు అహంకారం రూపంలో, కొన్నిసార్లు భయం రూపంలో, మరికొన్నిసార్లు అసూయ లేదా నిరాశ రూపంలో కనిపిస్తుంది. వాటిని బాహ్య శత్రువులుగా కాకుండా అంతర్మనసులోని బలహీనతలుగా గుర్తించినప్పుడే నిజమైన విజయం ప్రారంభమవుతుంది.
మయూరేశ్వరుని నెమలి వాహనం కూడా ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది. నెమలి విషసర్పాన్ని జయించినట్లే, మనిషి తనలోని దుర్గుణాలను జయించాలి. జీవితంలో శక్తి అవసరం, కానీ ఆ శక్తికి మార్గనిర్దేశం చేసే జ్ఞానం ఇంకా అవసరం. ధైర్యం అవసరం, కానీ దానికి తోడు ధర్మం ఉండాలి.
అదే మయూరేశ్వర అవతారం మనకు అందించే గొప్ప సందేశం.
మన జీవితంలో సంపద, అధికారం, విద్య, ప్రతిభ, పదవి ఏది వచ్చినా అది మన గొప్పతనానికి గుర్తు కాదు; మన బాధ్యతకు గుర్తు. శక్తికి వినయం తోడైతే అది సేవగా మారుతుంది. శక్తికి అహంకారం తోడైతే అదే పతనానికి కారణమవుతుంది.
జీవితంలో ఎదురయ్యే ప్రతి సమస్యను యుద్ధంలా చూడాల్సిన అవసరం లేదు. కొన్ని సమస్యలను సహనంతో, కొన్ని సమస్యలను జ్ఞానంతో, మరికొన్నింటిని ధైర్యంతో ఎదుర్కోవాలి. విజయానికి ముందు మనసులోని భయాన్ని జయించాలి. ఎదుటివాడిని ఓడించడానికి ముందుగా మనలోని అహంకారాన్ని ఓడించాలి.
మయూరేశ్వరుడు మనకు ఇదే బోధిస్తాడు.
సమస్య ఎంత పెద్దదైనా భయపడకుండా, ఆవేశపడకుండా, ముందుగా దాని మూలాన్ని తెలుసుకోవాలి. మయూరేశ్వరుడు సింధును కేవలం బలంతో కాదు, వివేకం, ధైర్యం, సహనం, ధర్మనిష్ఠతో జయించాడు.
అందుకే మయూరేశ్వర కథ ఒక పురాణగాథ మాత్రమే కాదు. ప్రతి మనిషిలోని భయం, అహంకారం, నిరాశలను జయించి ముందుకు నడిపించే స్ఫూర్తిగాథ.
బలం మనలను గెలిపించవచ్చు; కానీ జ్ఞానం మాత్రమే ఆ విజయాన్ని సార్థకం చేస్తుంది.
ప్రపంచాన్ని జయించడం కన్నా తనను తాను జయించడం గొప్పది. బలం మనిషిని శిఖరాలకు చేర్చవచ్చు, కానీ వినయం, వివేకం, ధర్మనిష్ఠ మాత్రమే అతన్ని అక్కడ నిలబెడతాయి. సింధు బాహ్య ప్రపంచాన్ని జయించాడు, కానీ తన మనసును జయించలేకపోయాడు. మయూరేశ్వరుడు మాత్రం ముందుగా తనలోని ప్రశాంతతను నిలబెట్టుకున్నాడు. అందుకే ఆయన విజయం యుగయుగాలపాటు స్మరించబడుతోంది.
జీవితంలో నిజమైన విజయం శత్రువులను ఓడించడంలో కాదు; మనలోని అహంకారం, భయం, అజ్ఞానాన్ని జయించడంలో ఉంది. మనం ఎదుర్కొనే ప్రతి పరీక్షలో మయూరేశ్వరుని ధైర్యం, ప్రతి నిర్ణయంలో ఆయన వివేకం, ప్రతి కార్యంలో ఆయన ధర్మనిష్ఠను అనుసరించినప్పుడే జీవితం సార్థకమవుతుంది.
మయూరేశ్వరుడు మనకు బోధించేది ఒక్కటే. శక్తి గొప్పది, కానీ శక్తిని నడిపించే జ్ఞానం అంతకన్నా గొప్పది. విజయం విలువైనది, కానీ వినయంతో కూడిన విజయమే శాశ్వతమైనది. ధర్మాన్ని ఆశ్రయించినవాడు చివరికి తప్పకుండా గెలుస్తాడు. అదే మయూరేశ్వరుని సందేశం. అదే ఈ గాథ పరమార్థం.
॥ శ్రీ మయూరేశ్వరాయ నమః ॥ 🙏
